Przejdź do treści

Pomogli ponad 2000 ludzi uciec z Europy. Ten serial opowiada prawdziwą historię z 1940 roku

20/09/2026 13:03 - Aktualizacja 20/09/2026 13:03

Marsylia w 1940 roku staje się jednym z ostatnich miejsc, z których można jeszcze próbować wydostać się z Europy. Do miasta trafiają artyści, pisarze, naukowcy i inni ludzie zagrożeni przez nazistów, ale zdobycie wizy i bezpieczne przekroczenie granicy często graniczy z niemożliwością. Wtedy grupa Amerykanów i europejskich współpracowników zaczyna tworzyć własną sieć pomocy, korzystając z pieniędzy, kontaktów, fałszywych dokumentów i nielegalnych tras przez Pireneje. Prawdziwa organizacja Emergency Rescue Committee pomogła w ten sposób ponad 2000 osobom, wśród których znajdowały się jedne z najważniejszych nazwisk europejskiej kultury XX wieku.

Przez ocean (Transatlantic) to siedmioodcinkowy dramat historyczny stworzony przez Annę Winger i Daniela Hendlera. Gillian Jacobs (Mary Jayne Gold), Cory Michael Smith (Varian Fry) i Lucas Englander (Albert Hirschman) grają ludzi, których serialowe losy zostały oparte na prawdziwych uczestnikach akcji ratunkowej działającej w Marsylii. Produkcja korzysta również z powieści Julie Orringer „The Flight Portfolio”, dlatego autentyczne wydarzenia są tutaj mocno wymieszane z fikcyjnymi relacjami, romansami i postaciami stworzonymi na potrzeby fabuły.

Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia

O czym jest Przez ocean?

Varian Fry przyjeżdża do Marsylii jako przedstawiciel Emergency Rescue Committee. Początkowo jego zadaniem jest pomoc wybranym artystom i intelektualistom w zdobyciu dokumentów pozwalających opuścić Francję. Bardzo szybko okazuje się jednak, że oficjalne procedury nie wystarczą. W działalność angażuje się również zamożna Amerykanka Mary Jayne Gold, która wykorzystuje własne pieniądze do finansowania całej operacji.

Do grupy dołączają kolejne osoby, między innymi Albert Hirschman i Deleila Piasko (Lisa Fittko). Bohaterowie organizują przejścia przez góry, zdobywają dokumenty i próbują znaleźć statki mogące zabrać uchodźców z Europy. Wśród ludzi potrzebujących pomocy pojawiają się prawdziwe postacie historyczne, takie jak Marc Chagall, Max Ernst, Walter Benjamin, Hannah Arendt czy André Breton.

Kto gra w Przez ocean?

Cory Michael Smith wciela się w Variana Frya, amerykańskiego dziennikarza, który przyjechał do Francji początkowo z zamiarem spędzenia tam kilku tygodni, a został na ponad rok. Gillian Jacobs gra Mary Jayne Gold, dziedziczkę z Chicago, która zamiast wrócić bezpiecznie do Stanów Zjednoczonych zaczęła finansować działalność pomagającą uchodźcom. Lucas Englander występuje jako Albert Hirschman, późniejszy wpływowy ekonomista.

Ważne role mają również Ralph Amoussou (Paul Kandjo), Amit Rahav (Thomas Lovegrove) i Corey Stoll (Graham Patterson). Nie wszystkie z tych postaci istniały naprawdę – Patterson jest fikcyjnym amerykańskim konsulem inspirowanym urzędnikami działającymi w tamtym okresie, natomiast Paul Kandjo został stworzony na potrzeby serialu. Twórcy świadomie mieszają więc ludzi historycznych z bohaterami reprezentującymi szersze grupy uczestników wydarzeń.

Czy Przez ocean jest oparte na prawdziwej historii?

Tak, ale serial nie jest rekonstrukcją wydarzeń. Varian Fry naprawdę został wysłany do Marsylii przez Emergency Rescue Committee w 1940 roku i stworzył sieć pomagającą ludziom wydostać się z Francji. Mary Jayne Gold rzeczywiście wspierała działalność własnymi pieniędzmi, Lisa Fittko prowadziła uchodźców przez Pireneje, a grupa pomagała między innymi artystom i intelektualistom zagrożonym przez nazistów.

Znacznie swobodniej potraktowano życie prywatne bohaterów. Romans Mary Jayne Gold i Alberta Hirschmana nie ma potwierdzenia w źródłach, a relacja Frya z Thomasem Lovegrove’em została stworzona na potrzeby fabuły. Sam Fry rzeczywiście był homoseksualnym mężczyzną żyjącym w małżeństwie, co potwierdził później jego syn, ale serialowa historia miłosna jest fikcyjna. Punktem wyjścia dla tej interpretacji była powieść Julie Orringer „The Flight Portfolio”.

Gdzie kręcono Przez ocean?

Twórcy mieli ogromną przewagę nad wieloma produkcjami historycznymi – serial został nakręcony w Marsylii i jej okolicach, czyli dokładnie tam, gdzie rozgrywały się prawdziwe wydarzenia. Zdjęcia rozpoczęły się w lutym 2022 roku, a realizacja całego sezonu we Francji zajęła 86 dni.

Ekipa mogła nawet wykorzystać dawny Hôtel Splendide przy Boulevard d’Athènes, z którego naprawdę korzystał Varian Fry. Serialowa Villa Air-Bel powstała natomiast w Château Mont Vallon niedaleko Vitrolles. Prawdziwa Villa Air-Bel również istniała i była miejscem spotkań uchodźców, artystów oraz ludzi związanych z akcją ratunkową.

Jakie opinie i oceny ma Przez ocean?

Na Filmwebie Przez ocean ma obecnie 6,0/10 przy ponad 500 ocenach użytkowników. Zupełnie inaczej wygląda odbiór wśród anglojęzycznych krytyków – Rotten Tomatoes pokazuje 95% pozytywnych recenzji na podstawie 20 tekstów, a ocena widzów wynosi 77%.

Jack Seale z „The Guardian” doceniał prawdziwą historię stojącą za serialem i sposób pokazania odpowiedzialności amerykańskich władz, ale uważał, że lekki ton momentami źle współgra z wojenną rzeczywistością. Judy Berman z „Time” również chwaliła temat i aktorów, jednocześnie wskazując, że romanse oraz bardziej konwencjonalne elementy fabuły odbierają historii część siły. Robert Lloyd z „Los Angeles Times” zwracał natomiast uwagę, że produkcja znacznie zmienia niektórych bohaterów i wydarzenia, dlatego nie należy traktować jej jako wiernego zapisu działalności Frya i jego współpracowników.

Dlaczego warto obejrzeć Przez ocean?

Najciekawsza jest prawdziwa historia znajdująca się pod fabularnymi dodatkami. Varian Fry i jego współpracownicy pomagali ludziom, którzy bez ich działalności mogli nigdy nie wydostać się z Europy. Wśród nich znaleźli się Marc Chagall, Max Ernst, Hannah Arendt i inni artyści oraz intelektualiści, których późniejszy wpływ na kulturę i naukę trudno przecenić.

Przez ocean nie jest jednak ciężkim wojennym dramatem przez siedem godzin. Twórcy mieszają historię z przygodą, romansem, humorem i wizualnie efektowną Marsylią. To właśnie ten ton może jednych widzów przyciągnąć, a innych odrzucić, ale przy siedmiu odcinkach miniserial pozwala poznać mało oczywisty fragment historii II wojny światowej bez wchodzenia w wielosezonową produkcję.

Przeczytaj także: Wszyscy obejrzą TEN skandynawski dramat historyczny. To prawdziwa historia o duchu odwagi

Gdzie obejrzeć Przez ocean?

Przez ocean jest obecnie dostępne w polskim katalogu Netflixa. Miniserial składa się z siedmiu odcinków, a platforma oferuje polską ścieżkę dźwiękową oraz polskie napisy.

OGLĄDAJ PRZEZ OCEAN NA NETFLIX

Zwiastun serialu Przez ocean

Filip Domański

Filip Domański