Charlie ma 15 lat, właśnie wychodzi ze szpitala psychiatrycznego i zaczyna liceum dwa tygodnie po samobójstwie swojego jedynego przyjaciela. Nie ma z kim usiąść w stołówce, nie rozumie niepisanych reguł szkolnych grup i pisze listy do anonimowego odbiorcy, bo inaczej nie wie, jak przeżyć dzień. Kiedy Patrick i Sam – dwójka maturzystów z grupy odrzuconych – postanawiają go wciągnąć w swój świat, Charlie po raz pierwszy od lat zaczyna czuć się częścią czegoś. Ale przeszłość, której sam jeszcze nie rozumie, nie zamierza zniknąć
„Charlie” (oryg. The Perks of Being a Wallflower) to dramat z 2012 roku napisany i wyreżyserowany przez Stephena Chbosky’ego – adaptacja jego własnej powieści z 1999 roku. Z Loganem Lermanem, Emmą Watson i Ezrą Millerem w głównych rolach, film zebrał 85% na Rotten Tomatoes, zdobył Independent Spirit Award dla najlepszego debiutu reżyserskiego i stał się filmem pokoleniowym dla millenialsów i zilenialsów – kultowym szczególnie w erze Tumblra na początku lat 10. Już niedługo dostępny na Netflix Polska. Co takiego sprawia, że ta historia o odrzuceniu i przyjaźni ma wciąż nowych widzów ponad dekadę po premierze?
Charlie z 2012 roku będzie dostępny na na Netflix
- Tytuł oryginalny: The Perks of Being a Wallflower
- Format: Film
- Czas trwania: 103 minuty
- Gatunek: Dramat, Coming-of-age
- Reżyseria / Twórcy: Stephen Chbosky
- Obsada główna: Logan Lerman, Emma Watson, Ezra Miller, Paul Rudd
- Produkcja: Mr. Mudd / Summit Entertainment
- Data premiery: 21 września 2012 (USA)
O czym jest Charlie?
Akcja toczy się w 1991 roku w przedmieściach Pittsburgha. Charlie, piętnastolatek niedawno wypisany ze szpitala psychiatrycznego, zaczyna pierwszą klasę liceum z bagażem, którego jeszcze w pełni nie rozumie: śmierć przyjaciela, rodzinna tajemnica zakopana głęboko w dzieciństwie, kliniczna depresja, z którą nikt w domu nie rozmawia wprost. Jest typowym outsiderem – obserwuje zamiast uczestniczyć, słucha zamiast mówić, zapisuje zamiast żyć. Jedynym, który go zauważa, jest nauczyciel angielskiego prowadzący go przez Sallingera i Kerouaca.
Kiedy Patrick i Sam wciągają go w swój krąg – nocne wypady, The Rocky Horror Picture Show w kinie repertuarowym, mixtape’y i rozmowy o wszystkim – Charlie po raz pierwszy doświadcza tego, co znaczy przynależeć. Ale film nie jest sielską historią przyjaźni: pod powierzchnią każdej z tych postaci kryją się własne rany – przemoc, tajemnica orientacji, miłość niemożliwa do zrealizowania. Chbosky prowadzi narrację przez listy Charliego do nieznanego odbiorcy, co nadaje filmowi intymność dziennika i napięcie powolnego odkrywania prawdy.
Przeczytaj także: Ten romantyczny serial wraca na Netflixa i łamie serca widzów. Obejrzysz go jednym tchem
Charlie – Obsada i postacie
Logan Lerman gra tytułowego Charliego – chłopca, który obserwuje swoje własne życie z dystansu, jakby nie był pewien, czy ma prawo w nim uczestniczyć. Lerman, znany wcześniej przede wszystkim z serii „Percy Jackson”, zbudował tu postać niemal całkowicie od środka: mało słów, wiele spojrzeń, nieustanne napięcie między tym, czego Charlie chce, a tym, co mu się przydarzyło. To rola, która zdefiniowała jego karierę dorosłego aktora. Teen Choice Award 2013 dla najlepszego aktora dramatycznego.
Emma Watson gra Sam – partnerkę Patricka, starszą koleżankę, w której Charlie zakochuje się niemal natychmiast. Watson, wychodząca z długiego cienia Hermiony Granger, zbudowała postać kobiety, która wydaje się pewna siebie, ale nosi własną historię nadużyć. Krytycy zgodnie wskazują, że Sam jest jej najważniejszą rolą po „Harrym Potterze” – postać wieloznaczna, bez łatwych odpowiedzi.
Ezra Miller gra Patricka – geja, który ukrywa związek z popularnym futbolistą, będąc jednocześnie duszą towarzystwa. Miller, który tuż przed tą rolą zagrał zimnego psychopatę w „We Need to Talk About Kevin”*, odwrócił tu wszystko o 180 stopni: energia, żywioł, komizm obok rzeczywistego bólu. Patrick kradnie każdą scenę, w której się pojawia.
Paul Rudd gra nauczyciela Billa – jedyną dorosłą osobę w filmie, która naprawdę słucha. Rudd utrzymuje postać na krawędzi między mentorem a człowiekiem z własnymi ograniczeniami, nie pozwalając scenom paść w sentymentalizm.
Co mówi krytyka?
Film zebrał 85% na Rotten Tomatoes (172 recenzje) ze wskaźnikiem krytyków brzmiącym: „szczera i poruszająca adaptacja wspierana przez silne kreacje aktorskie.” Na Metacritic uzyskał 67/100 (ogólnie pozytywne recenzje), a na IMDb 7,9/10 — wynik utrzymujący się stabilnie ponad dekadę po premierze. Roger Ebert dał filmowi trzy i pół gwiazdki na cztery, pisząc, że „wszystkie moje poprzednie wersje siebie wciąż gdzieś we mnie żyją” – fragment cytowany potem wielokrotnie jako definicja tego, co film robi z dorosłym widzem.
Film zdobył Independent Spirit Award dla najlepszego pełnometrażowego debiutu, dwie nominacje do Critics’ Choice Movie Awards oraz GLAAD Media Award dla najlepszego szeroko dystrybuowanego filmu. Na CinemaScore, gdzie widzowie wychodzący z kina oceniają filmy w dniu premiery, Charlie dostał ocenę „A” — rzadkość dla nieromansu w tej kategorii wiekowej. Widzowie wskazywali konsekwentnie na autentyczność trójki aktorów, ścieżkę dźwiękową (The Smiths, David Bowie, Fleetwood Mac) i scenę w tunelu jako jeden z najbardziej pamiętnych momentów kina lat 10.
Dlaczego warto obejrzeć?
Jeśli podobał ci się „The Breakfast Club”, tutaj masz to samo pytanie bez łatwej odpowiedzi: co sprawia, że odrzuceni trafiają do siebie, i co się dzieje, kiedy lato się kończy. Jeśli „Euforia” była dla ciebie zbyt hałaśliwa, Charlie robi to samo – liceum jako strefa traumy i odkrycia – ale bez estetycznego nadmiaru: piwniczne imprezy zamiast neonów, kasety VHS zamiast Facebooka, terapia przez literaturę zamiast przez selfie.
To jeden z niewielu filmów o nastolatkach, który nie udaje, że dorośli mają wszystkie odpowiedzi. Nauczyciel Bill jest tu ważny dokładnie dlatego, że rozumie swoje granice. Sam i Patrick nie ratują Charliego – towarzyszą mu. A kiedy w ostatniej scenie film wreszcie ujawnia to, przed czym Charlie uciekał przez cały czas, ta wiedza nie czyni go wolnym – czyni go obecnym. To wystarczy. Dla szukających dramatu osadzonego w konkretnym czasie i miejscu, który mówi o rzeczach ponadczasowych: pierwsza przyjaźń, która cię zmienia, jest zawsze związana z miejscem, z którego oboje chcieliście uciec.
Charlie z 2012 roku będzie dostępny na na Netflix
Film wchodzi na Netflix już 22 lutego 2026 roku. Poniżej oficjalny zwiastun.