Najpierw jest telefon. Nieznajomy po drugiej stronie chce porozmawiać o horrorach, zadaje pytania i sprawdza wiedzę swojej rozmówczyni. Z pozoru niewinna zabawa szybko zmienia się w coś znacznie bardziej niepokojącego. Niedługo później spokojne Woodsboro zaczyna żyć serią morderstw dokonywanych przez napastnika w charakterystycznej białej masce.
Krzyk (Scream) to slasher Wesa Cravena napisany przez Kevina Williamsona. Neve Campbell gra Sidney Prescott, licealistkę, która rok wcześniej straciła matkę i teraz sama staje się celem zamaskowanego mordercy. Courteney Cox wciela się w bezkompromisową reporterkę Gale Weathers, a David Arquette gra zastępcę szeryfa Deweya Rileya. Film wykorzystuje klasyczne reguły horroru, ale jednocześnie pozwala bohaterom doskonale je znać i komentować.
Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia
- Tytuł: Krzyk
- Tytuł oryginalny: Scream
- Format: film
- Reżyseria: Wes Craven
- Scenariusz: Kevin Williamson
- Rok produkcji: 1996
- Premiera światowa: grudzień 1996
- Premiera kinowa w Polsce: 22 sierpnia 1997
- Kraj: USA
- Czas trwania: 111 minut
- Gatunek: horror, slasher, mystery
- Produkcja: Dimension Films, Woods Entertainment
- Obsada: Neve Campbell, Courteney Cox, David Arquette, Skeet Ulrich, Matthew Lillard, Rose McGowan, Jamie Kennedy, Drew Barrymore
O czym jest Krzyk?
Sidney Prescott próbuje normalnie funkcjonować rok po brutalnym zabójstwie swojej matki. Sytuacja komplikuje się, gdy w Woodsboro dochodzi do kolejnych morderstw, a sprawca kontaktuje się ze swoimi ofiarami przez telefon. Ghostface lubi rozmawiać o kinie grozy, zadawać pytania dotyczące popularnych horrorów i wykorzystywać ich schematy przeciwko ludziom, których wybiera na swoje cele.
W kręgu podejrzanych szybko znajduje się praktycznie każdy z otoczenia Sidney. Jej chłopak Billy, znajomi Stu i Randy oraz kolejne osoby pojawiające się wokół śledztwa mogą coś ukrywać. Jednocześnie Gale Weathers próbuje wykorzystać sprawę do zdobycia kolejnego dużego materiału, a Sidney zaczyna podejrzewać, że nowe morderstwa mogą mieć związek również ze śmiercią jej matki.
Kto gra w Krzyku?
Neve Campbell stworzyła w Sidney jedną z najbardziej rozpoznawalnych bohaterek współczesnych slasherów. Skeet Ulrich gra jej chłopaka Billy’ego Loomisa, Matthew Lillard wciela się w Stu Machera, a Rose McGowan w najlepszą przyjaciółkę Sidney, Tatum Riley. Jamie Kennedy gra z kolei Randy’ego Meeksa, wielkiego fana horrorów, który zna reguły gatunku i próbuje na ich podstawie przewidzieć kolejne ruchy zabójcy.
Osobne miejsce zajmuje Drew Barrymore jako Casey Becker. Aktorka była wówczas jednym z największych nazwisk w obsadzie, dlatego sposób wykorzystania jej postaci już w pierwszych minutach był celowym zagraniem przeciwko oczekiwaniom widza. To właśnie scena telefonu do Casey ustawiła ton całej serii.
Drew Barrymore miała zagrać główną bohaterkę
Drew Barrymore początkowo zgodziła się wystąpić w głównej roli, ale później zdecydowała, że znacznie ciekawsze będzie zagranie Casey z sekwencji otwierającej. Dzięki temu widz dostawał sygnał, że nawet najbardziej rozpoznawalna osoba w obsadzie nie musi być bezpieczna. Zabieg przypominał sposób, w jaki Alfred Hitchcock wykorzystał Janet Leigh w „Psychozie”.
Zmian było więcej. Scenariusz Kevina Williamsona pierwotnie nosił tytuł „Scary Movie”, który kilka lat później został wykorzystany przez zupełnie inną serię parodii. Wes Craven początkowo również nie był przekonany do projektu i odrzucał możliwość reżyserii, zanim ostatecznie zdecydował się go przyjąć.
Trzy pierwsze części Krzyku są na Netflixie
Do polskiego katalogu Netflixa trafiły teraz trzy pierwsze filmy serii. Po Krzyku można więc od razu przejść do Krzyku 2 z 1997 roku, który przenosi Sidney na uczelnię, a następnie do Krzyku 3 z 2000 roku, gdzie Ghostface pojawia się podczas realizacji filmu inspirowanego wydarzeniami z Woodsboro.
To pierwsza filmowa trylogia Wesa Cravena z Neve Campbell, Courteney Cox i Davidem Arquette’em w głównych rolach. Kolejne odsłony rozwijały serię jeszcze przez lata, ale właśnie te trzy filmy tworzą jej pierwotny etap – od pierwszych morderstw w Woodsboro po wydarzenia związane z hollywoodzką produkcją „Stab”.
Krzyk zarobił ponad 170 mln dolarów
Produkcja kosztowała około 14 mln dolarów, a światowe wpływy przekroczyły 173 mln dolarów. Wynik był szczególnie istotny dlatego, że w pierwszej połowie lat 90. slashery nie znajdowały się już w najlepszej kondycji. Serie kojarzone z Freddym Kruegerem, Jasonem Voorheesem czy Michaelem Myersem były wtedy mocno wyeksploatowane.
Krzyk wykorzystał właśnie zmęczenie starymi schematami. Bohaterowie wiedzą, że w horrorach nie należy samotnie sprawdzać dziwnych odgłosów ani deklarować, że „zaraz wrócą”, ale znajomość reguł nie sprawia automatycznie, że potrafią przeżyć. Dzięki temu film jednocześnie wyśmiewa slashery i pozostaje pełnoprawnym przedstawicielem gatunku.
Jakie opinie i oceny ma Krzyk?
Na Filmwebie Krzyk ma obecnie 6,8/10 przy około 84 tys. ocen użytkowników, a średnia od polskich krytyków wynosi 7,5/10. Film z czasem stał się jednym z najważniejszych horrorów lat 90., a jego wpływ widać nie tylko w kolejnych częściach serii, ale również w późniejszych produkcjach świadomie bawiących się zasadami gatunku.
Rotten Tomatoes pokazuje obecnie 78% pozytywnych recenzji przy 131 tekstach krytyków. W ocenach regularnie powraca to samo połączenie: Craven i Williamson potrafili jednocześnie rozebrać slasher na części, żartować z jego najbardziej oczywistych zasad i nadal zbudować film, który rzeczywiście działa jako horror.
Dlaczego warto obejrzeć Krzyk?
Po latach najmocniej broni się pomysł, żeby bohaterowie horroru sami byli fanami horrorów. Randy zna reguły, Sidney nie daje się łatwo nabrać na najprostsze schematy, a Ghostface wykorzystuje popkulturę jako część swojej gry. Widz dostaje więc historię, która cały czas zdaje sobie sprawę z własnego gatunku.
Do tego dochodzi jedna z najbardziej rozpoznawalnych masek w historii kina, bardzo mocne otwarcie z Drew Barrymore i zagadka dotycząca tożsamości zabójcy. Krzyk nie potrzebuje znajomości żadnej z późniejszych części – pierwszy film stanowi zamkniętą historię, a jednocześnie daje początek franczyzie rozwijanej przez następne dekady.
Przeczytaj także: Historie przetrwania na Netflixie. Thrillery survivalowe, które trzymają w napięciu
Gdzie obejrzeć Krzyk?
Krzyk jest dostępny w polskim katalogu Netflixa. Film ma polski dźwięk oraz polskie napisy, dostępna jest również oryginalna angielska ścieżka dźwiękowa.