Kraków okazuje się miejscem, w którym granica pomiędzy światem ludzi i dawnych bóstw jest znacznie cieńsza, niż sugerują zatłoczone ulice i uniwersyteckie budynki. Pod codziennym życiem miasta funkcjonuje rzeczywistość oparta na słowiańskich wierzeniach, starych rytuałach i istotach, które nie powinny istnieć. Właśnie do niej przypadkiem trafia studentka medycyny próbująca jednocześnie poradzić sobie z własną przeszłością. Z czasem okazuje się, że jej dziwne doświadczenia nie są przypadkiem, a ona sama może mieć z tym światem znacznie więcej wspólnego.
Krakowskie potwory to polski horror fantasy wyreżyserowany przez Kasię Adamik i Olgę Chajdas. Barbara Liberek gra Alex, studentkę pierwszego roku medycyny, która trafia do grupy prowadzonej przez profesora Zawadzkiego, granego przez Andrzeja Chyrę. Oficjalnie zajmują się nauką, w rzeczywistości badają zjawiska nadprzyrodzone i próbują zrozumieć siły działające w Krakowie. Zamiast wampirów czy czarownic znanych z dziesiątek zachodnich produkcji serial sięga przede wszystkim po słowiańskie wierzenia i lokalne legendy.
Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia
- Tytuł: Krakowskie potwory
- Tytuł międzynarodowy: Cracow Monsters
- Format: serial
- Reżyseria: Kasia Adamik, Olga Chajdas
- Scenariusz: Magdalena Lankosz, Anna Sieńska, Gaja Grzegorzewska
- Rok produkcji: 2022
- Premiera na Netflix: 18 marca 2022
- Kraj: Polska
- Liczba sezonów: 1
- Liczba odcinków: 8
- Gatunek: horror, fantasy, dramat, thriller nadprzyrodzony
- Produkcja: Telemark, Netflix
- Obsada: Barbara Liberek, Andrzej Chyra, Stach Linowski, Małgorzata Bela, Anna Paliga, Daniel Namiotko, Mateusz Górski, Małgorzata Gorol, Maja Chan, Kaja Chan
O czym są Krakowskie potwory?
Alex rozpoczyna studia medyczne w Krakowie, ale od dawna zmaga się z koszmarami i doświadczeniami, których nie potrafi racjonalnie wyjaśnić. Jej życie zmienia się po egzaminie prowadzonym przez profesora Zawadzkiego. Naukowiec zaprasza ją do elitarnej grupy studentów, lecz szybko wychodzi na jaw, że wyniki na uczelni nie były jedynym powodem jego zainteresowania dziewczyną.
Grupa zajmuje się przypadkami związanymi ze zjawiskami nadprzyrodzonymi, a członkowie sami posiadają nietypowe zdolności. Tymczasem w Krakowie zaczynają pojawiać się kolejne istoty powiązane ze słowiańskimi wierzeniami. Alex stopniowo odkrywa, że jej własna przeszłość, śmierć matki oraz nawiedzające ją wizje są częścią znacznie większego konfliktu.
Kto gra w Krakowskich potworach?
Jedną z najważniejszych postaci obok Alex jest Lucky, którego gra Stach Linowski. To właśnie on jako pierwszy z grupy profesora nawiązuje z nową studentką bliższą relację. Anna Paliga wciela się w Ilianę, Mateusz Górski gra Antoniego, a Daniel Namiotko występuje jako Gigi. W grupie pojawiają się również bohaterowie grani przez Kaję Chan i Maję Chan.
Istotną rolę po nadprzyrodzonej stronie historii ma Małgorzata Bela, która gra Aitwar. Eryk Pratsko występuje natomiast jako Rafał, którego historia prowadzi w stronę Chworza – jednego z najważniejszych antagonistów całej opowieści. W rodzinny wątek Alex zaangażowana jest także Małgorzata Gorol jako Jagna, matka głównej bohaterki.
Skąd wzięły się słowiańskie potwory?
Twórczynie nie próbowały stworzyć kolejnej wersji zachodniego serialu o demonach i tylko przenieść jej do Krakowa. Punktem wyjścia były słowiańskie wierzenia, dawne opowieści oraz krakowskie legendy. W serialu pojawiają się między innymi Spas Zimowy, Chworz czy Aitwar, a ważną częścią historii jest koncepcja axis mundi – miejsca stanowiącego symboliczne połączenie różnych światów.
„Axis Mundi” było zresztą jednym z roboczych tytułów projektu. Scenarzystka Magdalena Lankosz mówiła o poszukiwaniu inspiracji w mniej oczywistych źródłach dotyczących słowiańskich wierzeń, a muzykę również tworzono po konsultacjach z osobami zajmującymi się ich rekonstrukcją. Dzięki temu Krakowskie potwory nie ograniczają folkloru do kilku nazw stworzeń wrzuconych do współczesnego Krakowa.
Kto stworzył Krakowskie potwory?
Serial wyreżyserowały Kasia Adamik i Olga Chajdas, a scenariusz napisały Magdalena Lankosz, Anna Sieńska i Gaja Grzegorzewska. Za produkcję odpowiadała firma Telemark wspólnie z Netfliksem, a projekt otrzymał również wsparcie Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Muzykę przygotowali Antoni Komasa-Łazarkiewicz i Mary Komasa.
Zdjęcia powstawały przede wszystkim w Krakowie oraz Warszawie. Produkcja wykorzystała między innymi charakterystyczne przestrzenie miasta, a Kraków nie pełni tutaj wyłącznie funkcji rozpoznawalnego tła. Ulice, podziemia, zabytkowa architektura i miejsca związane z miejskimi legendami budują wrażenie, że współczesne miasto stoi bezpośrednio na pozostałościach znacznie starszego świata.
Jakie opinie i oceny mają Krakowskie potwory?
Na Filmwebie Krakowskie potwory mają obecnie 4,5/10 przy około 8,8 tys. ocen użytkowników, a średnia wystawiona przez dziewięciu krytyków wynosi 3,9/10. Polska publiczność była więc dla serialu wyjątkowo surowa. W komentarzach najczęściej przewijają się zarzuty dotyczące dialogów, nierównego tempa oraz niewykorzystania potencjału bardzo oryginalnego punktu wyjścia.
Same recenzje pokazują jednak ciekawszy podział. Marta Wawrzyn z Serialowej chwaliła pomysł połączenia znanych schematów supernatural ze słowiańskim klimatem, choć uważała intrygę za zbyt przewidywalną. Bartosz Czartoryski z Onetu wyróżniał ponury, niepokojący Kraków i Barbarę Liberek, ale krytykował narracyjny chaos. Znacznie cieplej serial oceniał Daniel Hart z Ready Steady Cut, według którego mroczny świat, przeszłość Alex i samo zagrożenie mają potencjał charakterystyczny dla dobrego horroru.
Dlaczego warto obejrzeć Krakowskie potwory?
Największym argumentem pozostaje świat, którego praktycznie nie spotyka się w serialach fantasy. Krakowskie potwory nie opierają nadprzyrodzonej historii na najbardziej wyeksploatowanych elementach anglosaskiego horroru. Zamiast kolejnej walki z wampirami dostajemy Spasa Zimowego, Chworza, rytuały, podziemny Kraków i motywy wyrastające z wierzeń znacznie bliższych polskiej kulturze.
Serial jest nierówny i jego niska ocena na Filmwebie nie wzięła się znikąd, ale właśnie dlatego trudno sprowadzić go do zwykłego nieudanego eksperymentu. W polskich produkcjach gatunkowych nadal rzadko pojawia się podobne połączenie horroru, fantasy, współczesnego miasta i rodzimej mitologii. Tutaj przynajmniej próbowano zbudować własny świat zamiast po raz kolejny wysłać policjanta do małego miasta, w którym ktoś właśnie znalazł trupa w lesie.
Przeczytaj także: Bliźnięta odkrywają, że ich rodzice od lat polują na potwory. Jeszcze większy sekret kryje się w nich samych
Gdzie obejrzeć Krakowskie potwory?
Krakowskie potwory są obecnie dostępne w polskim katalogu Netflixa. Serial powstał po polsku, więc podstawową wersją jest oryginalny polski dźwięk. Netflix udostępnia również polską audiodeskrypcję oraz polskie napisy.
► OGLĄDAJ KRAKOWSKIE POTWORY NA NETFLIX
