Przejdź do treści

Miasto naprawdę jest przenoszone przez kopalnię. Szwedzi zamienili ten scenariusz w film katastroficzny

04/10/2026 19:47 - Aktualizacja 04/10/2026 19:47

Całe miasto od lat żyje ze świadomością, że ziemia pod jego ulicami nie jest stabilna. Kopalnia znajdująca się bezpośrednio pod Kiruną doprowadziła do takich deformacji gruntu, że część zabudowy naprawdę musi zostać przeniesiona w inne miejsce. Szwedzcy filmowcy wzięli istniejący problem i poszli o kilka kroków dalej. Zamiast powolnego procesu pokazali najgorszy możliwy scenariusz – moment, w którym grunt zaczyna gwałtownie się zapadać, a mieszkańcy mają coraz mniej czasu na ucieczkę.

Zapadlisko (Avgrunden) to szwedzki thriller katastroficzny w reżyserii Richarda Holma. Tuva Novotny (Frigga Vibenius) gra szefową bezpieczeństwa kopalni Kiirunavaara, która jako jedna z pierwszych zdaje sobie sprawę, jak poważne jest zagrożenie. Jednocześnie próbuje odnaleźć syna i ochronić rodzinę, w której pojawiają się jej były mąż oraz nowy partner. Po wejściu na Netflix film szybko znalazł dużą międzynarodową publiczność – w ciągu pierwszych dwóch tygodni zanotował 29,2 mln wyświetleń i przez dwa kolejne tygodnie był najczęściej oglądanym nieanglojęzycznym filmem platformy.

Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia

O czym jest Zapadlisko?

Frigga pracuje jako szefowa bezpieczeństwa w ogromnej kopalni rudy żelaza w Kirunie. Kiedy pod ziemią zaczynają pojawiać się kolejne niepokojące sygnały, szybko okazuje się, że nie chodzi o zwykłe tąpnięcie. Pod miastem powstaje rozległa przestrzeń, a niestabilny grunt może doprowadzić do katastrofy obejmującej znacznie większy obszar.

Sytuację komplikuje zaginięcie syna Friggi. Kobieta musi jednocześnie wykonywać swoje obowiązki, próbować ostrzec mieszkańców i odnaleźć dziecko. W akcji uczestniczą również jej były mąż Peter Franzén (Tage Vibenius) oraz obecny partner Kardo Razzazi (Dabir Ayobi), więc rodzinny konflikt zostaje wrzucony w sam środek walki o wydostanie się z rozpadającego miasta.

Czy historia z Zapadliska wydarzyła się naprawdę?

Katastrofa pokazana w Zapadlisku jest fikcyjna, ale punkt wyjścia filmu jak najbardziej istnieje. Kiruna powstała przy ogromnych złożach rudy żelaza, a wydobycie prowadzone coraz głębiej powoduje ruchy i deformacje gruntu. W efekcie od lat trwa wielka przebudowa miasta – budynki, infrastruktura oraz część mieszkańców są przenoszeni na bezpieczniejsze tereny.

Film wykorzystuje też wydarzenie z maja 2020 roku, kiedy w kopalni doszło do największego zarejestrowanego tam wstrząsu sejsmicznego. Kopalnię ewakuowano, a trzynastu pracowników znajdujących się pod ziemią bezpiecznie wydostało się na powierzchnię. Richard Holm bierze więc realne zagrożenie i odpowiada na pytanie, co mogłoby się wydarzyć, gdyby kontrolowane przemieszczanie Kiruny zostało zastąpione nagłym załamaniem gruntu.

Kto gra w Zapadlisku?

Centralną postacią jest Frigga, a Tuva Novotny prowadzi sporą część scen ratunkowych i podziemnych. Obok niej pojawia się Felicia Maxime jako Mica Vibenius, córka Friggi zaangażowana w protesty dotyczące działalności kopalni. Jej młodszego brata, Simona Vibeniusa, gra Edvin Ryding, znany między innymi z „Young Royals”.

W obsadzie są także Angela Kovacs (Erika Svalin), Tintin Poggats Sarri (Aila) i Åsa Simma (Livli). Film świadomie rozdziela akcję między pracowników kopalni, rodzinę Friggi oraz ludzi znajdujących się na powierzchni, dzięki czemu skutki katastrofy oglądamy z kilku perspektyw.

Kto wyreżyserował Zapadlisko?

Za film odpowiada Richard Holm, wcześniej związany przede wszystkim ze szwedzkimi serialami i kinem akcji. Zapadlisko reklamowano jako pierwszy duży szwedzki film katastroficzny zrealizowany na taką skalę. Produkcja należała również do droższych przedsięwzięć w historii tamtejszego kina, a przez wiele miesięcy nad efektami pracował osobny zespół odpowiedzialny za cyfrową destrukcję miasta.

Część zdjęć powstała w prawdziwej Kirunie, co pozwoliło wykorzystać charakterystyczne arktyczne otoczenie i przestrzenie związane z kopalnią. Ekipa pracowała też między innymi w Tampere w Finlandii oraz na Wyspach Kanaryjskich. Holm podkreślał przy produkcji, że zależało mu właśnie na stworzeniu katastrofy wynikającej ze scenariusza, który – przynajmniej w swojej podstawowej formie – rzeczywiście może niepokoić mieszkańców tego miasta.

Dlaczego warto obejrzeć Zapadlisko?

Największym atutem jest miejsce akcji. Zamiast Los Angeles niszczonego przez kolejne trzęsienie ziemi czy wielkiej metropolii zalewanej przez tsunami dostajemy niewielkie arktyczne miasto, którego związek z kopalnią jest jednocześnie źródłem dobrobytu i realnego problemu. Wiedza o tym, że Kiruna naprawdę jest przebudowywana z powodu ruchów gruntu, zmienia odbiór wielu scen.

Zapadlisko pozostaje przy tym prostym filmem katastroficznym: ludzie próbują uciekać, konstrukcje zaczynają się rozpadać, a bohaterowie muszą podejmować decyzje pod presją czasu. Nie próbuje redefiniować gatunku, ale korzysta z rzadko wykorzystywanej skandynawskiej scenerii i zagrożenia, które nie zostało wymyślone całkowicie od zera.

Przeczytaj także: Rodzina przylatuje na świąteczne wakacje. Kilka dni później cała wyspa musi uciekać przed katastrofą

Gdzie obejrzeć Zapadlisko?

Zapadlisko jest obecnie dostępne w polskim katalogu Netflixa. Platforma oferuje polską ścieżkę dźwiękową oraz polskie napisy, obok oryginalnej szwedzkiej wersji.

► OGLĄDAJ ZAPADLISKO NA NETFLIX

Zwiastun filmu Zapadlisko

Filip Domański

Filip Domański