26 listopada 2010 roku 13-letnia Yara Gambirasio wychodzi z hali sportowej w niewielkim Brembate di Sopra niedaleko Bergamo. Do domu ma zaledwie kilkaset metrów, ale nigdy tam nie dociera. Poszukiwania szybko obejmują ogromny teren, a sprawa zaczyna żyć w całych Włoszech. Przełom nie przychodzi jednak ani po kilku dniach, ani po kilku tygodniach – śledczy przez lata próbują ustalić, do kogo należy ślad DNA znaleziony w trakcie dochodzenia.
Yara nie próbuje zrobić z tej historii klasycznego thrillera, w którym genialny śledczy od razu widzi to, czego nie zauważyli inni. Film skupia się przede wszystkim na mozolnym dochodzeniu prowadzonym przez prokurator Letizię Ruggeri: setkach przesłuchań, kolejnych próbkach DNA, nacisku mediów i presji, by znaleźć odpowiedź w sprawie, która z każdym miesiącem stawała się coraz bardziej publiczna. To właśnie proceduralna strona śledztwa, a nie rekonstrukcja samej zbrodni, jest tutaj najważniejsza.
Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia
- Tytuł: Yara
- Reżyseria: Marco Tullio Giordana
- Scenariusz: Graziano Diana
- Rok premiery: 2021
- Kraj: Włochy
- Premiera na Netflixie: 5 listopada 2021 roku
- Czas trwania: 96 minut
- Gatunek: dramat kryminalny, film oparty na faktach
- Produkcja: Taodue
- Obsada: Isabella Ragonese, Alessio Boni, Thomas Trabacchi, Sandra Toffolatti, Roberto Zibetti, Mario Pirrello, Chiara Bono
O czym jest Yara?
Film rozpoczyna się w listopadzie 2010 roku. Yara Gambirasio znika po treningu gimnastycznym, a policja rozpoczyna zakrojone na szeroką skalę poszukiwania. W centrum dochodzenia znajduje się prokurator Letizia Ruggeri. Początkowo śledczy nie mają praktycznie żadnego wyraźnego tropu, który pozwoliłby wskazać konkretną osobę.
Sytuacja zmienia się po odnalezieniu ciała dziewczynki. Jednym z najważniejszych elementów śledztwa staje się materiał biologiczny należący do niezidentyfikowanego mężczyzny. W aktach dostaje oznaczenie „Ignoto 1”, czyli „Nieznany 1”. Znalezienie człowieka odpowiadającego temu profilowi genetycznemu uruchamia gigantyczną operację, podczas której badane są próbki pobrane od tysięcy osób.
Kto gra w Yara?
Najważniejszą rolę w filmie otrzymała Isabella Ragonese, która gra prokurator Letizię Ruggeri. To właśnie jej perspektywa prowadzi widza przez kolejne etapy dochodzenia – od pierwszych poszukiwań po coraz bardziej skomplikowaną analizę materiału genetycznego. Ruggeri jest przedstawiona jako osoba konsekwentna, ale znajdująca się pod ogromną presją zarówno opinii publicznej, jak i własnego środowiska.
W obsadzie znaleźli się również Alessio Boni, Thomas Trabacchi, Roberto Zibetti, Sandra Toffolatti i Mario Pirrello. Młodą Yarę gra Chiara Bono. Film nie poświęca jednak wiele miejsca budowaniu rozbudowanych historii pobocznych. Większość postaci funkcjonuje przede wszystkim wokół samego dochodzenia.
Czy Yara jest oparta na prawdziwej historii?
Tak. Yara Gambirasio była 13-letnią mieszkanką Brembate di Sopra w Lombardii. 26 listopada 2010 roku zniknęła po wyjściu z lokalnego centrum sportowego. Jej zaginięcie wywołało jedną z największych akcji poszukiwawczych prowadzonych wówczas we Włoszech.
Trzy miesiące później, 26 lutego 2011 roku, ciało nastolatki zostało odnalezione na terenie Chignolo d’Isola. Od tego momentu sprawa zmieniła się w wieloletnie śledztwo kryminalne. Jednym z najważniejszych dowodów stał się profil DNA nieznanego wówczas mężczyzny, którego śledczy przez długi czas nie potrafili przypisać do konkretnej osoby.
Jak śledczy trafili na Massimo Bossettiego?
To właśnie ten fragment sprawy należy do najbardziej niezwykłych elementów prawdziwego dochodzenia. Policja nie znała nazwiska osoby, od której pochodził materiał genetyczny. Zaczęto więc pobierać próbki od ogromnej liczby mieszkańców regionu i porównywać je z profilem „Ignoto 1”.
Badania pozwoliły stopniowo odtworzyć rodzinne powiązania biologiczne poszukiwanej osoby. Śledczy dotarli najpierw do krewnych, a później do człowieka, którego uznano za biologicznego ojca właściciela poszukiwanego profilu. Kolejne działania doprowadziły do Massimo Giuseppe Bossettiego, murarza mieszkającego w okolicy Bergamo.
Bossetti został zatrzymany w czerwcu 2014 roku. Dwa lata później sąd skazał go na dożywotnie pozbawienie wolności. Kolejne instancje utrzymały wyrok, a w 2018 roku potwierdził go włoski Sąd Kasacyjny.
Jakie opinie ma Yara?
Film spotkał się z dość umiarkowanym odbiorem. Najczęściej doceniano Isabellę Ragonese i proceduralną część historii – szczególnie momenty pokazujące skalę pracy potrzebnej do ustalenia tożsamości osoby ukrytej początkowo wyłącznie za profilem DNA.
Znacznie więcej zastrzeżeń dotyczyło sposobu prowadzenia narracji. Część krytyków wskazywała, że film mocno upraszcza wieloletnie dochodzenie i przedstawia kolejne etapy sprawy w sposób typowy dla telewizyjnego dramatu kryminalnego. Trzeba też pamiętać, że opowieść dotyczy stosunkowo niedawnej tragedii, dlatego produkcja była oceniana również pod kątem sposobu wykorzystywania rzeczywistych wydarzeń w fabularnym true crime.
Dlaczego warto obejrzeć Yara?
Najciekawszy fragment nie polega na pytaniu „kto to zrobił?”, bo odpowiedź jest publicznie znana. Znacznie bardziej interesujące jest obserwowanie, jak śledczy próbują dojść od anonimowego materiału genetycznego do konkretnej osoby. Zwykle w kryminałach DNA pojawia się jako niemal natychmiastowa odpowiedź. Tutaj jest dopiero początkiem wieloletniej pracy.
Yara może więc zainteresować przede wszystkim osoby lubiące prawdziwe sprawy kryminalne opowiadane od strony dochodzenia. Nie próbuje budować portretu sprawcy ani tworzyć sensacyjnej historii wokół jego osobowości. Większą uwagę poświęca ludziom próbującym ustalić jego tożsamość oraz technikom, które ostatecznie pozwoliły zawęzić krąg poszukiwań.
Przeczytaj także: Najlepsze filmy oparte na faktach na Netflixie
Gdzie obejrzeć Yara?
Yara jest dostępna na Netflixie. Film można oglądać w oryginalnej włoskiej wersji językowej, a w polskim katalogu dostępne są również polskie opcje językowe.
