Przejdź do treści

Miał 16 lat, gdy trafił na Harvard. Po latach FBI prowadziło za nim jedną z największych obław w swojej historii

25/09/2026 07:00

Ted Kaczynski trafia na Harvard jako wyjątkowo uzdolniony 16-latek, znacznie młodszy od większości studentów wokół niego. Ma ogromny talent matematyczny, ale znacznie gorzej odnajduje się w nowym środowisku. W tym okresie zgłasza się również do prowadzonego przez psychologa Henry’ego Murraya programu badawczego, w którym uczestnicy są poddawani silnej presji psychicznej i konfrontowani z własnymi poglądami. Kilkadziesiąt lat później jego nazwisko jest już centralnym punktem trwającego latami śledztwa FBI.

Unabomber to amerykański dramat kryminalny oparty na prawdziwych wydarzeniach, wyreżyserowany przez Janusa Metza. Jacob Tremblay (Ted Kaczynski) gra bohatera przede wszystkim w okresie jego młodości, Russell Crowe (Henry Murray) wciela się w psychologa prowadzącego eksperymenty na Harvardzie, a Shailene Woodley (Joanne Miller) prowadzi drugą oś historii związaną z późniejszym śledztwem FBI. Film trwa około 100 minut i trafi na Netflix 25 września 2026 roku.

Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia

O czym jest Unabomber?

Film prowadzi dwie historie równolegle. Pierwsza rozpoczyna się w 1958 roku, kiedy młody Ted Kaczynski rozpoczyna naukę na Harvardzie. Jest matematycznym talentem, ale jednocześnie nastolatkiem wrzuconym do środowiska znacznie starszych studentów. Właśnie tam trafia do programu prowadzonego przez Henry’ego Murraya i uczestniczy w kontrowersyjnych eksperymentach psychologicznych dotyczących reakcji człowieka na stres i presję.

Druga linia czasowa przenosi akcję wiele lat do przodu, gdy FBI próbuje ustalić tożsamość człowieka stojącego za serią zamachów bombowych. Śledztwo w filmie prowadzi Joanne Miller, grana przez Shailene Woodley. Reżyser Janus Metz tłumaczył, że bardziej niż sama historia pościgu zainteresowały go właśnie mało znane lata Kaczynskiego na Harvardzie i droga, która prowadziła od młodego matematyka do człowieka później poszukiwanego przez federalnych agentów.

Kto gra w Unabomberze?

Najważniejszą rolę otrzymał Jacob Tremblay (Ted Kaczynski), znany wcześniej przede wszystkim z Pokoju i Cudownego chłopaka. Metz zwrócił na niego szczególną uwagę po występie w filmie Sovereign. Sam Tremblay przyznawał, że przed przeczytaniem scenariusza nie wiedział nawet, że Kaczynski rozpoczął studia na Harvardzie już jako 16-latek. Aktor chciał przede wszystkim uniknąć grania go jako jednowymiarowej karykatury i skoncentrować się na młodym człowieku próbującym odnaleźć się w otoczeniu starszych od siebie ludzi.

Russell Crowe (Henry Murray) wciela się w harvardzkiego psychologa stojącego za badaniami, natomiast Annabelle Wallis (Christiana Morgan) gra jego akademicką współpracowniczkę. Shailene Woodley pojawia się jako agentka FBI Joanne Miller. W obsadzie znaleźli się również Alexander Ludwig, Steven Ogg i Marc Menchaca, a Matthew Kevin Anderson (David Kaczynski) gra młodszego brata Teda.

Czy Unabomber jest oparty na prawdziwej historii?

Tak. Ted Kaczynski był amerykańskim matematykiem odpowiedzialnym za serię zamachów bombowych prowadzonych od 1978 roku. FBI nadało sprawie kryptonim UNABOM, pochodzący od początkowego określenia śledztwa dotyczącego ataków na uniwersytety i linie lotnicze. Kampania trwała niemal dwie dekady, doprowadziła do śmierci trzech osób i obrażeń u 23 kolejnych. Kaczynski został zatrzymany 3 kwietnia 1996 roku w swojej chacie w Montanie, a w 1998 roku przyznał się do winy i otrzymał karę dożywotniego pozbawienia wolności.

Film nie jest jednak dokumentem ani dokładną rekonstrukcją całego śledztwa. Szczególnie wyraźnie widać to przy postaci Joanne Miller. W oficjalnych materiałach FBI dotyczących rzeczywistej obławy nie występuje agentka o tym nazwisku jako osoba prowadząca sprawę. Faktyczne dochodzenie było ogromną operacją angażującą wielu agentów, analityków oraz inne służby. Film upraszcza więc część wydarzeń na potrzeby dwutorowej narracji.

Co naprawdę wydarzyło się Tedowi Kaczynskiemu na Harvardzie?

Kaczynski rzeczywiście rozpoczął studia na Harvardzie w 1958 roku, mając 16 lat. Rok później dołączył do badań prowadzonych przez Henry’ego Murraya. W eksperymencie uczestniczyło 22 studentów. Mieli między innymi przygotować teksty opisujące własne przekonania, a następnie podczas sesji poddawano ich agresywnej krytyce tych poglądów, obserwując reakcje na stres i presję. Badania trwały przez kilka lat i według obecnych standardów etycznych ich metody byłyby bardzo trudne do zaakceptowania.

To ważny element również z punktu widzenia samego filmu, ale trzeba zachować jedno rozróżnienie. Nie ma potwierdzonego związku przyczynowego między eksperymentami Murraya a późniejszymi działaniami Kaczynskiego. Film wykorzystuje Harvard jako istotny fragment jego biografii, natomiast traktowanie badań jako bezpośredniego wyjaśnienia późniejszych zamachów byłoby uproszczeniem, którego dostępne źródła historyczne nie potwierdzają.

Jak powstał Unabomber?

Punktem wyjścia dla scenarzystów Sama Chalsena i Nelsona Greavesa była właśnie mniej znana historia harvardzkich lat Kaczynskiego. Greaves mówił Netflixowi, że zainteresował się tematem po usłyszeniu materiału radiowego wspominającego o udziale przyszłego Unabombera w eksperymentach psychologicznych. Obaj scenarzyści sami studiowali wcześniej na Harvardzie, więc zaczęli dokładniej badać ten fragment historii.

Reżyserię powierzono Janusowi Metzowi, twórcy Borg/McEnroe oraz Wojny. Zdjęcia realizowano latem 2025 roku w Montrealu w Kanadzie. Za muzykę odpowiada Marco Beltrami, kompozytor znany między innymi z Cichego miejsca i Logana, natomiast montaż przygotował nagrodzony Oscarem za Matrix Zach Staenberg.

Jakie opinie i oceny ma Unabomber?

Na dzień przed premierą nie ma jeszcze miarodajnych ocen filmu. Rotten Tomatoes pokazuje obecnie 0 recenzji krytyków i 0 ocen widzów, więc nie istnieje jeszcze wynik Tomatometera ani Popcornmetera. Filmweb również nie ma opublikowanych ocen krytyków, choć ponad 800 użytkowników dodało film do listy produkcji, które chcą zobaczyć.

Pierwsze pełne recenzje powinny pojawić się wraz z premierą 25 września. Na obecnym etapie można więc oceniać przede wszystkim założenie filmu, obsadę i materiały promocyjne, ale byłoby za wcześnie, żeby przedstawiać jego odbiór jako ustalony.

Dlaczego warto obejrzeć Unabombera?

Najciekawszy jest wybór perspektywy. Historia Kaczynskiego była już wielokrotnie opowiadana w dokumentach i produkcjach kryminalnych, ale tutaj znacznie więcej miejsca ma dostać jego młodość – przede wszystkim Harvard, relacja z Henrym Murrayem oraz funkcjonowanie bardzo młodego studenta w środowisku akademickim. Równoległe prowadzenie późniejszego śledztwa daje filmowi jednocześnie strukturę thrillera.

Obsada również jest nietypowa. Jacob Tremblay znajduje się w centrum filmu obok Russella Crowe’a i Shailene Woodley, a całość zamyka się w około 100 minutach zamiast kilkugodzinnego serialu true crime. Trzeba jednak pamiętać, że to fabularyzowany dramat inspirowany faktami. Szczególnie przy interpretacji wpływu eksperymentów psychologicznych oraz sposobu prowadzenia śledztwa warto oddzielać rozwiązania scenariuszowe od potwierdzonych wydarzeń historycznych.

Przeczytaj także: Najlepsze dokumenty na Netflixie – prawdziwe historie dostępne w katalogu

Gdzie obejrzeć Unabombera?

Unabomber trafi do polskiego katalogu Netflixa 25 września 2026 roku. Polska karta filmu jest już dostępna i potwierdza premierę oraz obecność tytułu w krajowym katalogu. Przed premierą Netflix nie udostępnił jednak pełnej listy polskich wersji językowych, dlatego na razie nie ma podstaw, żeby potwierdzać lektora lub dubbing.

► OGLĄDAJ UNABOMBERA NA NETFLIX

Zwiastun filmu Unabomber

Filip Domański

Filip Domański