4 sierpnia 1892 roku w domu rodziny Bordenów w Fall River znaleziono brutalnie zamordowanych Andrew Bordena i jego żonę Abby. Oboje zostali zaatakowani siekierą, a główną podejrzaną szybko stała się córka Andrew – Lizzie. Kobieta została aresztowana i stanęła przed sądem, jednak w 1893 roku ława przysięgłych ją uniewinniła. Nikt inny nie został skazany, a sprawa do dziś pozostaje oficjalnie niewyjaśniona i należy do najbardziej rozpoznawalnych zagadek kryminalnych w historii Stanów Zjednoczonych.
Potwór: Historia Lizzie Borden (Monster: The Lizzie Borden Story) to czwarta odsłona kryminalnej antologii stworzonej przez Ryana Murphy’ego i Iana Brennana. Ella Beatty (Lizzie Borden) wciela się w kobietę, która w serialowej wersji zostaje przedstawiona jako sprawczyni zbrodni, choć historycznie jej winy nigdy nie udowodniono. Obok niej występują Vicky Krieps, Charlie Hunnam, Rebecca Hall, Billie Lourd i Sarah Paulson. Sezon składa się z ośmiu odcinków trwających od 39 minut do nieco ponad godziny.
Sprawdź wszystkie nowości Netflixa z tego tygodnia
- Tytuł: Potwór: Historia Lizzie Borden
- Tytuł oryginalny: Monster: The Lizzie Borden Story
- Seria: Potwór / Monster
- Twórcy: Ryan Murphy, Ian Brennan
- Reżyseria: Max Winkler i inni
- Rok premiery: 2026
- Kraj: USA
- Liczba odcinków: 8
- Czas odcinka: ok. 39–63 minuty
- Gatunek: kryminał, dramat biograficzny, horror, true crime
- Produkcja: Netflix
- Obsada: Ella Beatty, Vicky Krieps, Charlie Hunnam, Rebecca Hall, Billie Lourd, Jessica Barden, Joey Pollari, Sarah Paulson
- O czym jest Potwór: Historia Lizzie Borden?
Lizzie dorasta w zamożnym, ale bardzo restrykcyjnym domu w wiktoriańskim Massachusetts. Jej ojciec Charlie Hunnam (Andrew Borden) pozostaje emocjonalnie zdystansowany, natomiast relacja dziewczyny z Rebeccą Hall (Abby Borden), jej macochą, jest pełna napięcia i upokorzeń. Sytuacja zmienia się, gdy w domu pojawia się nowa służąca Vicky Krieps (Bridget „Maggie” Sullivan).
Serial przedstawia relację Lizzie i Maggie jako bardzo bliską i z czasem romantyczną, a frustrację głównej bohaterki łączy z ograniczeniami nakładanymi na kobiety w XIX wieku. Historia prowadzi do morderstw Andrew i Abby, późniejszego śledztwa oraz procesu, który zamienił Lizzie Borden w jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiego true crime. Ostatnie odcinki wychodzą również poza samą zbrodnię i pokazują, jak jej historia zaczęła funkcjonować w kulturze wiele dekad później.
Kto gra w Potwór: Historia Lizzie Borden?
Najważniejszą rolę dostała Ella Beatty, córka Annette Bening i Warrena Beatty’ego. Lizzie jest jej pierwszą dużą telewizyjną rolą pierwszoplanową po wcześniejszym występie w antologii „Feud: Capote vs. The Swans”. Vicky Krieps gra Bridget Sullivan, irlandzką służącą pracującą u Bordenów i jedną z osób obecnych w domu w dniu prawdziwych morderstw.
Charlie Hunnam wraca do serii po zagraniu Eda Geina w poprzedniej odsłonie i tym razem wciela się w Andrew Bordena. Rebecca Hall gra jego drugą żonę Abby, Billie Lourd (Emma Borden) starszą siostrę Lizzie, a Jessica Barden (Nance O’Neil) aktorkę, z którą prawdziwa Borden zaprzyjaźniła się już po procesie. W serialu pojawia się także Sarah Paulson (Aileen Wuornos), dzięki czemu historia wychodzi daleko poza wydarzenia z 1892 roku.
Co w serialu wydarzyło się naprawdę?
Najważniejsze fakty są historyczne: Andrew i Abby Borden zostali zamordowani 4 sierpnia 1892 roku, Lizzie została oskarżona o podwójne morderstwo, a następnie uniewinniona. W domu podczas zbrodni rzeczywiście znajdowała się również Bridget Sullivan. Nie istnieje jednak dowód, że Lizzie i Bridget były kochankami ani że wspólnie zaplanowały zabójstwa. Taki obraz ich relacji należy do późniejszych spekulacji i literackich interpretacji sprawy.
Serial idzie pod tym względem znacznie dalej niż źródła historyczne. Podobnie wygląda połączenie Lizzie Borden z Aileen Wuornos – produkcja wykorzystuje ją jako sposób na pokazanie kulturowej legendy otaczającej Borden, ale nie ma dowodów na rzeczywistą więź między tymi kobietami. Potwór: Historia Lizzie Borden należy więc traktować jako mocno fabularyzowaną interpretację niewyjaśnionej sprawy, a nie rekonstrukcję ustalającą, kto naprawdę dokonał morderstw.
Gdzie kręcono Potwór: Historia Lizzie Borden?
Historia rozgrywa się w Fall River w Massachusetts, ale główna część zdjęć powstawała w Los Angeles. Tam rozpoczęto realizację serialu i przygotowano miejsca mające odtworzyć amerykańskie miasto z końca XIX wieku. Nie ma wiarygodnego potwierdzenia, że ekipa wykorzystywała prawdziwy dom Bordenów, w którym w 1892 roku doszło do morderstw.
Sam budynek przy Second Street w Fall River nadal istnieje. Obecnie działa jako muzeum i pensjonat poświęcony sprawie Bordenów, a część oryginalnego układu domu i detali architektonicznych przetrwała do dziś.
Jakie opinie ma Potwór: Historia Lizzie Borden?
Pierwsze recenzje są mocno podzielone. Lucy Mangan z „The Guardian” chwaliła energię, stronę wizualną i występy aktorskie, szczególnie Rebeki Hall, ale zarzucała serialowi przesadną sensacyjność i powierzchowne potraktowanie społecznego tła historii Lizzie. Jej zdaniem produkcja ma efektowną formę, ale niewiele nowego mówi o samej Borden.
Joel Keller z Decidera odebrał serial znacznie lepiej, zwracając uwagę na mocną obsadę i bardziej skupioną narrację niż w niektórych wcześniejszych częściach „Potwora”. Jednocześnie również podkreślał, że twórcy bardzo swobodnie mieszają prawdziwe wydarzenia z własną, momentami wyjątkowo krwawą interpretacją. Na tym etapie liczba zagregowanych recenzji jest jeszcze zbyt mała, żeby sensownie opierać ocenę serialu na jednej średniej.
Dlaczego warto obejrzeć Potwór: Historia Lizzie Borden?
Najmocniejszy pozostaje sam przypadek Borden. Ponad 130 lat po morderstwach wciąż nie wiadomo, kto zabił Andrew i Abby, a uniewinniona Lizzie nigdy nie uwolniła się od publicznych podejrzeń. Z czasem stała się bohaterką książek, filmów, sztuk teatralnych i makabrycznej dziecięcej rymowanki, mimo że sąd nie uznał jej za winną.
Potwór: Historia Lizzie Borden nie próbuje przy tym zachować neutralności. Twórcy wybierają własną wersję wydarzeń, dokładają wątki, których nie potwierdzają źródła, i łączą historię Lizzie z innymi kobietami kojarzonymi ze zbrodnią. Dla widza oznacza to osiem odcinków kryminału historycznego bardziej zainteresowanego narodzinami legendy niż skrupulatnym odtworzeniem akt policyjnych.
Przeczytaj także: Potwór: Historia Eda Geina – prawdziwa historia jednego z najbardziej makabrycznych przestępców USA
Gdzie obejrzeć Potwór: Historia Lizzie Borden?
Potwór: Historia Lizzie Borden jest dostępny w polskim katalogu Netflixa. Platforma udostępnia wszystkie osiem odcinków z polską ścieżką dźwiękową oraz polskimi napisami.
► OGLĄDAJ POTWÓR: HISTORIA LIZZIE BORDEN NA NETFLIX
