Dark uczynił z nich absolutną czołówkę gatunku. Ich kolejny serial to psychologiczny horror na pełnym morzu, jakiego jeszcze nie widzieliście. Jest 1899 rok, szczyt Wielkiej europejskiej migracji do obu Ameryk: miliony ludzi opuszczają Stary Kontynent w poszukiwaniu lepszego jutra, a wśród nich setki Polaków uciekających z kraju, który wciąż nie istnieje na mapie, podzielonego między trzy zaborcze mocarstwa. Na pokładzie Kerberosa płynie czterystu pasażerów z dziesięciu różnych krajów – każdy z tajemnicą, każdy mówiący w swoim języku. Na środku Atlantyku statek odbiera sygnał z innej jednostki, Prometeusza, która zniknęła miesiące wcześniej bez śladu. Od tej chwili ten psychologiczny horror na pełnym morzu przestaje być podróżą i staje się czymś innym: koszmary mnożą się, a rzeczywistość przestaje zachowywać się jak rzeczywistość.
Od twórców kultowego serialu Dark, Jantje Friese i Barana bo Odara, przychodzi 1899 – niemiecki serial, który bawi się estetyką horroru i thrillera psychologicznego. Osiem odcinków, w których klasyczny horror splata się z fantastyką naukową i dramatem wewnętrznym, zbudowanych wokół międzynarodowej obsady, w tym polskiego aktora Macieja Musiała, oraz klaustrofobicznej scenerii na otwartym morzu. Granica między rzeczywistością a wyobraźnią – i zdolność umysłu do reinterpretowania tego, co postrzega – to teren, po którym porusza się cały serial. Odkryj także aktualne nowości na Netflixie w Polsce
O czym jest 1899?
Kapitan Eyk Larsen prowadzi Kerberosa przez Atlantyk, gdy tajemniczy sygnał zmusza go do zmiany kursu. Na opuszczonym Prometeuszu znajdują tylko jednego ocalałego: niemego chłopca z piramidalną zabawką w dłoni. Od tej chwili koszmary zaczynają się mnożyć: dla Larsena, opętanego zaginionym statkiem, jakby był powiązany z jego osobistą żałobą, i dla Maury Franklin, lekarki na pokładzie, która szuka brata Ciarána – tego samego, który znajdował się na Prometeuszu.
Warto zwrócić uwagę na nazwy obu statków: Cerber był trójgłowym psem strzegącym Hadesu, a Prometeusz tytanem, który ukradł bogom ogień. To nie są przypadkowe wybory, tak jak nieprzypadkowe jest logo serialu, w którym dwie jednostki tworzą trójkąt nawiązujący do mitu Trójkąta Bermudzkiego, obszaru Atlantyku, gdzie statki znikają bez śladu. Każdy odcinek otwiera flashback poświęcony innej postaci – niemal antologiczna konstrukcja, która odsłania motywacje kolejnych pasażerów i dokłada, warstwa po warstwie, elementy potrzebne, by zrozumieć, co tak naprawdę się dzieje. Albo przynajmniej w to uwierzyć.
Kim są Friese i bo Odar
Jantje Friese i Baran bo Odar to kreatywny duet stojący za Dark – sci-fi thrillerem osadzonym w Winden, który w latach 2017–2020 na nowo ustawił poprzeczkę europejskiemu mystery na Netflixie. W 2018 roku zostali pierwszymi europejskimi twórcami, którzy podpisali z platformą wieloletnią umowę. Przy 1899 bo Odar wyreżyserował wszystkie odcinki; Friese współtworzyła cały scenariusz z zespołem autorów z siedmiu różnych krajów – w lustrzanym odbiciu międzynarodowej obsady.
Przeczytaj także: Dark to „najlepszy oryginalny serial Netflixa”. Otrzymał blisko 100 % od krytyków!
1899 – obsada i bohaterowi
Jedną z ambicji Friese i bo Odara było stworzenie serialu prawdziwie europejskiego: obsady złożonej z aktorów dziesięciu narodowości, w której każda postać mówi w swoim ojczystym języku. To nie jest ozdobnik, tylko tematyczne serce produkcji, bo nieporozumienia i bariery komunikacyjne między pasażerami są integralną częścią zagadki. „Nigdy wcześniej nie widziałam wielojęzycznego serialu” – powiedziała Emily Beecham, gwiazda produkcji. „To idealny moment, biorąc pod uwagę to, co dzieje się na świecie, i to, co oznacza dla tych bohaterów fakt, że zostają ze sobą połączeni.” Wśród języków, które usłyszycie w serialu, jest polski — i nie pada jako tło, tylko jako pełnoprawny głos jednej z ważniejszych postaci drugoplanowych.
- Emily Beecham, brytyjska aktorka, nagrodzona za najlepszą rolę kobiecą na festiwalu w Cannes w 2019 roku za Little Joe; znana też z Into the Badlands i filmu braci Coen Hail, Caesar!, gra Maurę Franklin – neurolog i jedną z pierwszych lekarek w Wielkiej Brytanii; to wokół niej kręci się centralna tajemnica serialu.
- Andreas Pietschmann to Eyk Larsen, kapitan wyniszczony przeszłością, której nie potrafi nazwać. Fani Dark zapamiętali go jako Nieznajomego i tutaj również gra kogoś, kto wie więcej, niż mówi.
- Aneurin Barnard (Dunkierka, Peaky Blinders) wciela się w Daniela – mężczyznę, który wsiada na statek, gdy rejs już trwa, w okolicznościach nigdy do końca jasnych. Miguel Bernardeau, znany z Élite, gra Àngela, bogatego Hiszpana podróżującego z bratem Ramirom (José Pimentão). Anton Lesser, Qyburn z Game of Thrones i Harold Macmillan z The Crown, gra Henry’ego Singletona, ojca Maury.
- Międzynarodową obsadę uzupełniają: Lucas Lynggaard Tønnesen (The Rain) jako Krester; Mathilde Ollivier i Jonas Bloquet jako świeżo poślubiona francuska para Clémence i Lucien; Isabella Wei i Gabby Wong jako Ling Yi i jej matka Yuk Je; Yann Gaël jako francuski pasażer na gapę Jérôme; oraz Clara Rosager, Maria Erwolter i Alexandre Willaume jako duńska rodzina na pokładzie.
Polski aktor wyróżnia się w obsadzie drugoplanowej
Maciej Musiał jako polski palacz Olek to postać, przy której polscy widzowie poczują coś, co w międzynarodowych serialach zdarza się rzadko: rodziny język i rodzime realia. Musiał — znany z Wiedźmina i polskiego oryginału Netflixa 1983, przy którym był nie tylko aktorem, ale też pomysłodawcą i producentem wykonawczym — pojawia się w serialu już w szóstej minucie pierwszego odcinka i jest wymieniony w czołówce. Olek pracuje w kotłowni Kerberosa i mówi po polsku przez większość swoich scen; współpasażerowie zwracają się do niego po prostu: „Ty, Polak!„
Jego postać ma jednak głębszy wymiar, niż sugeruje pierwsza scena. Musiał zdradził w wywiadzie opublikowanym w 2024 roku, że twórcy przygotowali dla Olka szczegółowy backstory: bohater miał brata bliźniaka, z którym lata zbierali pieniądze na bilet do Stanów Zjednoczonych. Brat przegrał połowę sumy w karty, po czym zastrzelił Olka w lesie, wziął resztę oszczędności i popłynął do Ameryki przekonany, że go zabił. Olek przeżył, dostał pocztówkę wysłaną przez brata pod jego nazwiskiem i zaciągnął się na statek z jednym celem: dotrzeć do Nowego Jorku i się zemścić. „To był bardzo dobry los na loterię” — skomentował sam aktor w wywiadzie z serialowa.pl. „Niewiele jest takich losów, które możesz wysłać jako aktor, że dotrzesz do bardzo szerokiej publiczności, która da temu szansę.”
Kontekst historyczny nie jest tu bez znaczenia. W 1899 roku Polska znajdowała się pod zaborami, a kraju nie było na mapie od ponad stu lat. Emigracja Polaków do Stanów Zjednoczonych była w tym czasie zjawiskiem masowym. Fotografia Statuy Wolności, którą Olek nosi przy sobie, to nie tylko rekwizyt, a jeden z niewielu celnie ugruntowanych historycznie szczegółów produkcji.
Przeczytaj także: To pierwszy polski serial z Musiałem wyprodukowany przez Netflix! Większość nie ma o nim pojęcia
Ścieżka dźwiękowa to kolejny i mocny polski akcent w 1899
Muzykę do 1899 skomponował Ben Frost, australijsko-islandzki twórca, który odpowiadał też za trzy sezony Dark. Polski ślad w tej produkcji nie kończy się na obsadzie: sięga głębiej, dosłownie do studyjnych mikrofonów. Partie orkiestrowe nagrała Sinfonietta Cracovia w Radio Kraków Studios, czyli ta sama orkiestra, z którą Frost współpracował przy Dark, a wcześniej przy projekcie zrealizowanym na zamówienie krakowskiego festiwalu Unsound. Do nagrań dołączyła też Spółdzielnia Muzyczna. Za produkcję sesji orkiestrowych odpowiadała m.in. Gosia Plysa, przy asystencji Magdaleny Tutki i Grześka Dąbka.
Żeby zbudować ostateczne brzmienie serialu, zabrał te nagrania do Reykjavíku i wpuścił je przez głośniki do wnętrza kutrów rybackich zacumowanych w porcie, używając metalowych kadłubów jak naturalnej komory pogłosowej. Efekt to ścieżka dźwiękowa, w której trudno rozpoznać, gdzie kończy się otoczenie, a zaczyna muzyka, co, jak na ten serial, nie jest przypadkiem.
Czy to historia prawdziwa?
1899 to historia autorska. Tło historyczne – wielka europejska migracja do obu Ameryk na przełomie XIX i XX wieku – jest prawdziwe, ale losy Kerberosa i Prometeusza są całkowicie fikcyjne.
Co mówią krytycy o 1899?
Serial zadebiutował 17 listopada 2022 roku i w pierwszych trzech tygodniach stał się drugim najchętniej oglądanym anglojęzycznym serialem na Netflixie, z niemal 240 milionami godzin odtworzeń. Krytycy docenili jakość warstwy wizualnej i konstrukcję opowieści, ale zwracali uwagę, że złożona struktura – z założeniem rozciągnięcia historii na kilka sezonów – sprawia, że pierwszy sezon jest celowo „niedomknięty”. Porównania z Dark były nieuniknione: ci, którzy oczekiwali od startu tej samej narracyjnej pewności, poczuli pewien niedosyt; ci, którzy kupili tempo i budowanie atmosfery, uznali serial za w pełni godny twórców.
Uwaga: otwarte zakończenie
1899 został skasowany przez Netflixa w styczniu 2023 roku – po zaledwie jednym sezonie. Friese i bo Odar planowali trzy sezony – jak w przypadku Dark – ale relacja między budżetem produkcji a wewnętrznymi wynikami Netflixa nie przekonała platformy, by iść dalej. Ogłosili to sami. Serial kończy się twistem, który zakłada ciąg dalszy, którego nie ma: warto o tym wiedzieć, zanim się zacznie.
1899 jest dostępny na Netflixie w Polsce
Choć po kilku miesiącach od premiery zniknął z katalogu, teraz ponownie jest w nim dostępny! ► OGLĄDAJ NA NETFLIXIE
Zwiastun
Oficjalny polski zwiastun znajdziesz poniżej.
